Juni 2010

De onderwerpen in deze nieuwsbrief zijn:

1. Veenkoloniën uiterst geschikt als proeftuin voor lupine
2. Langetermijnvisie voor Agricluster Ter Apelkanaal
3. Decentrale kleinschalige suikerbietenverwerking stap dichterbij
4. En verder...

Agenda voor de Veenkoloniën start grootschalige proef met sojavervanger lupine
Veenkoloniën uiterst geschikt als proeftuin voor lupine
De Stuurgroep Agenda voor de Veenkoloniën heeft ingestemd met het voorstel om de komende drie jaar op grote schaal lupine te telen. Met het project, dat tot 2013 loopt, is circa 300.000 euro gemoeid.

Na drie jaar moet circa 50 ha commerciële lupine in de Veenkoloniën worden geteelt, bij ongeveer tien actieve telers. Hiertoe zullen op de deelnemende bedrijven experimenten worden uitgevoerd en de mogelijkheden van lupine worden gedemonstreerd.
In het project wordt een pilot uitgevoerd waarin naast teeltonderzoek tevens wordt ingezoomd op het ontwikkelen van de afzetmarkt voor lupinen.
Met dit pilotproject moet een markt worden gecreëerd, die zich in eerste instantie vooral richt op brood en vleesvervangers. Op langere termijn dient de teelt ook als zaaizaadvermeerdering.

Groeiend perspectief
Lupineteelt is grotendeels verdwenen uit Nederland. Oudere boeren kennen lupine nog als groenbemester of als voedergewas. Voor de productie van de eiwitrijke korrel heeft zoete lupine echter lange tijd in de schaduw gestaan van veldbonen en erwten in gematigde streken en soja in de warmere streken. Mede door de aanhoudende slechte publiciteit rond soja (kappen van amazonewoud) is door de jaren heen de aandacht voor lupine weer vergroot. Door het hoge eiwitgehalte en de goede eiwitkwaliteit vormt lupine namelijk een goed alternatief voor soja, in zowel diervoeding als voor menselijke consumptie.

Voornamelijk in de Veenkoloniën zijn er goede kansen. Lupine is vernieuwend:
- Het is een nieuwe economische drager,
- een extra gewas in de vruchtwisseling/rustgewas, en
- geeft extra potentie juist voor minder rijke gronden met lage pH.
Bovendien geeft Lupine een milieuwinst. Het is namelijk een stikstofbinder, bodemverbeteraar en Fosfaatmobilisator.

Terug naar onderwerpen

Langetermijnvisie voor Agricluster Ter Apelkanaal
De stuurgroep Agenda voor de Veenkoloniën heeft ingestemd met het voorstel een visie te ontwikkelen voor het agricluster Zuid-Groningen (Ter Apelkanaal). Met de visie moet een helder beeld geven waarmee het bedrijventerrein zich beter kan positioneren en profileren.

Met de visie moeten ondernemers, ontwikkelaars, overheden en kennisinstellingen worden uitgedaagd cq. worden verleid een positief beeld te realiseren van het bedrijvenpark Ter Apelkanaal.
Naast deze deeldoelstelling is de hoofddoelstelling van het project Agricluster Zuid-Groningen het verder ontwikkelen van het bestaande agribusiness cluster nabij Ter Apelkanaal.

Clusteren Agribusiness
In het kader van het ontwikkelen en stimuleren van clustering van de Agribusiness wordt voor het Groningse deel van de Veenkoloniën gefocust op het bestaande agribusinesspark in Ter Apelkanaal met onder andere de bedrijven AVEBE, Ten Kate Vetten en Gelita.
Uitgangspunt is dat het clusteren van bedrijven op of rond één locatie synergievoordelen moet opleveren. Een brainstormsessie heeft kansen opgeleverd voor de korte en lange termijn (short track en long track).
In de short track worden concrete kansen en initiatieven verder uitgewerkt door businessplannen. De short track wordt financieel ondersteund vanuit de POP Gebiedsopgave 'Veenkoloniën Zuid' van de provincie Groningen. Met de long track wordt aandacht besteed aan de positionering en profilering van het bedrijventerrein.

Resultaat
Het resultaat van deze opdracht is een lange termijn beeld (uitgewerkt in een notitie/brochure/filmpje/ poster) voor de verdere ontwikkeling van het agricluster rondom Ter Apelkanaal met daarbij een of twee speerpunten, waarin dit cluster zich specifiek onderscheidt. Dit resultaat moet leiden tot een goede positionering van het agricluster en de omliggende veenkoloniale landbouw, teneinde de agrarische sector in het gebied verder economisch te versterken.

Terug naar onderwerpen

Decentrale kleinschalige suikerbietenverwerking stap dichterbij
De stuurgroep Agenda voor de Veenkoloniën heeft ingestemd met een bijdrage van 25.000 euro voor onderzoek naar de mogelijkheden van decentrale kleinschalige installaties voor suikerbietenverwerking in de Veenkoloniën.

Samen met de SuikerUnie en de Wageningen Universiteit zal op labschaal de haalbaarheid en de economische spin-off worden onderzocht van decentrale kleinschalige suikerbietenverwerking in de Veenkoloniën. De eerste berekeningen laten zien dat er voldoende marge aanwezig is.

Het voornaamste doel van het project is het toetsen van de haalbaarheid van decentrale kleinschalige suikerbietenverwerking. Uit de suikerbieten wordt op lokaal niveau (bijv. een klein industrieterrein) kristalsuiker, (bio)ethanol en biogas gewonnen. De suiker, ethanol en elektriciteit komen als eindproduct van het bedrijf. De ethanol kan in het proces ook nog verder gebruikt als conserverings-middel. Het biogas en reststromen met water en/of mineralen worden ter plekke (her)gebruikt. Recycling van mineralen kan dan zonder dat indampen nodig is.
Dankzij de droging van de suikerbiet wordt kwaliteitsverlies van het uitgangsmateriaal voorkomen, en kan het proces het hele jaar door draaien. Hierdoor blijven de kapitaalskosten laag, ondanks de kleine schaal. Uiteindelijk kan een kleine verwerkingseenheid voor suikerbieten bijdragen aan de leefbaarheid van het platteland, door minder transportbewegingen en door extra inkomen voor de boeren.

Voordelen van decentrale kleinschalige suikerbietenverwerking:
- Extra toegevoegde waarde met nieuwe producten en minder kosten in de gehele landbouwketen
- Toegevoegde waarde komt meer naar de boer
- Minder transportkosten van de bieten
- Geen tarra op het fabrieksterrein die niet gemakkelijk terug mag naar het veld
- Aanzienlijk lagere indampkosten
- Minder kosten voor kunstmest
- Jaarrond productie met het geïnvesteerd vermogen
- Nuttig gebruik van de restwarmte van de biogas/WKK

En verder...

1. De volgende vergadering van de stuurgroep vindt plaats op 21 oktober 2010 in Sellingen, gemeente Vlagtwedde. De aanvang is 14.00 uur. Het volledige schema vindt u ook op www.veenkolonien.nl onder de activiteitenkalender van de stuurgroep.
2. Het jaarverslag van de Agenda is gereed. In week 28 zal deze worden verstuurd naar sakeholders en partners van de Agenda voor de Veenkoloniën. Geïnteresseerden kunnen een exemplaar ook opvragen via e.mulder@stadskanaal.nl .